آنچه از دعاوی کیفری نیاز است بدانید

دعاوی کیفری درحقیقت شاخه ای ازحقوق جزا هستند که شامل جرایم، مجازاتها و قوانین جزایی می باشند دعاوی کیفری به آن دسته از دعاوی گفته می شود که در ارتباط با جرم ، مجرم و مسئولیت کیفری است. منظور از جرم هر نوع رفتار اعم از فعل یا ترک فعلی است که در قوانین موضوعه جرم انگاری شده و برای آن مجازات تعیین شده باشد. منظور از مجرم هر شخصی (اعم از حقیقی و حقوقی) است که ارتکاب عمل مجرمانه به او نسبت داده شده و در محکمه صالح صحت این انتساب احراز شده باشد و در نهایت منظور از مسئولیت کیفری قابلیت انتساب عمل مجرمانه به متهم و به عبارت بهتر استحقاق مرتکب عمل مجرمانه به تحمل مجازات است.

 

 

جرائم در یک دسته بندی عمده به دو نوع قابل گذشت و غیرقابل گذشت تقسیم می شوند. جرائم قابل گذشت به جرائمی گفته می شود که قانونگذار به لحاظ رعایت مصالح اجتماعی یا خانوادگی جنبه خصوصی آنها را بر جنبه عمومی شان برتری داده است و تعقیب آنها موکول به شکایت شاکی است. حتی پس از اعلام شکایت نیز شاکی حق دارد از تعقیب متهم صرف نظر کند. بنابراین با اعلام گذشت او، تعقیب متهم متوقف خواهد شد. جرائمی قابل گذشت به شمار می روند. برعکس، در جرائم غیرقابل گذشت اعلام شکایت یا گذشت شاکی تأثیری در امر تعقیب ندارد و نماینده جامعه (دادستان) مکلف است به محض اطلاع، متهم را تحت تعقیب قرار دهد.

در اینجا قصد داریم مراحل رسیدگی به دعاوی کیفری و دسته بندی های آن را شرح دهیم.

وکیل کیفری و فایده استفاده از آن

وکیلی که در امور کیفری متخصص بوده است و بتواند نسبت به هر موضوع کیفری که مطرح می گردد دفاعیات تخصصی انجام بدهد و به تمام امور کیفری اعم از ماهیت و قواعد و مقررات شکلی نسبت به آن با اطلاع و تجربه داشته باشد  وکیل کیفری می گویند که برخلاف وکیل حقوقی در تمام پرونده های کیفری نمی تواند حاضر شود از جمله پرونده هایی است که در دیوان عالی مطرح می گردد این دسته از پرونده ها فقط توسط وکلای پایه یک صورت خواهد پذیرفت.

بهره مند شدن از وجود وکیل کیفری و یا تیم کیفری در خصوص دعاوی کیفری نه تنها حائز اهمیت است بلکه باعث می شود بهترین دفاع و نتیجه ممکن نیز حاصل گردد به این دلیل که طرح شکایت و نوع شکایت و زمان طرح شکایت و اینکه اوراق مربوطه  از جمله لایحه دفاعیه، اظهارنامه، شکواییه به چه نحوی باید تنظیم بشوند بسیار سرنوشت ساز خواهد بود.

نکته مهمی که در این خصوص بسیار دارای اثر خواهد بود این است که چون هر دعوایی را فقط می‌توان یک بار مطرح کرد و طرح دوباره  آن امکان پذیر نخواهد بود در نتیجه اگر دعوایی به اشتباه طرح شود علاوه‌بر اینکه خسارت هایی را که قبلاً ایجاد شده است حل نمی شود بلکه متحمل خسارات جدید ناشی از هزینه دادرسی و حتی زمان از دست رفته نیز خواهد شد که بودن وکیل کیفری باعث می شود پرونده با بهترین شکل دفاع و کمترین زمان و هزینه صورت پذیرد.

رسیدگی به دعاوی کیفری شامل مراحل زیر است:

1.ارتکاب جرم

2.شکایت شاکی در دادسرا و تعقیب شکایت در دادسرا

3.انجام تحقیقات مقدماتی مربوط به شکایت در دادسرا

4.صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست

5.رسیدگی در دادگاه

6.واخواهی نسبت به رای

7.تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر

8.فرجام خواهی در موارد معین

9.اجرای حکم

دعاوی کیفری به دسته های مختلفی طبقه بندی می گردند که به صورت زیر می باشد:

.جرایمی که با امنیت و آسایش عمومی در ارتباط هستند و موجب بر هم زدن امنیت می گردند که عبارتند از:

  • اخلال در نظم عمومی
  • اخلال در نظم اقتصادی
  • فساد فی الارض
  • جعل و استفاده از سند مجعول
  • رابطه نامشروع
  • ربا
  • قمار
  • جرایم علیه مامورین دولتی
  • تغییر کاربری
  • تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق

 

2.جرایمی که بر علیه اشخاص اتفاق می افتد و رابطه مستقیم با شرایط و اوضاع و احوال شخص خواهد داشت که عبارتند از:

  • قتل عمد، شبه عمد و خطای محض
  • جرح عمد، شبه عمد و خطای محض
  • نزاع دسته جمعی
  • آدم ربایی
  • توهین
  • افترا
  • تهدید
  • نشر اکاذیب
  • مزاحمت تلفنی
  • هتک حرمت منزل و مسکن

 

3.جرایمی که علیه اموال رخ می دهد و امور مالی اشخاص را تحت تأثیر خواهد گذاشت عبارتند از:

  • کلاهبرداری
  • تحصیل مال از طریق نامشروع
  • انتقال مال غیر
  • معامله معارض
  • سرقت
  • خیانت در امانت
  • سوء استفاده از سفید امضا
  • صدور چک پرداخت نشدنی
  • تخریب

 

4.جرایم علیه خانواده که ارتباط با روابط بین زوجین و یا سایر افراد خانواده دارد از قبیل:

  • ­ ترک انفاق
  • عدم ثبت نکاح
  • سایر جرایم مرتبط با امور خانوادگی

 

5.جرایمی که مربوط به رایانه و محیط های مجازی و سایبری می گردد از قبیل:

  • سرقت رایانه ای
  • جعل رایانه ای
  • دسترسی غیر مجاز به حامل های داده

سایر جرایم مرتبط با فضای مجازی

تفاوت بین دعاوی کیفری و حقوقی در چیست؟

اصطلاحات پرونده حقوقی و پرونده کیفری، دادگاه حقوقی و دادگاه جزایی را افرادی که به دادگستری مراجعه نموده اند بارها شنیده اند و آنها را بر روی تابلوی شعب دادگاه ها، احکام صادره و حتی بر روی برگ های ابلاغ شده از سوی مراجع قضائی مشاهده نموده اند، اما شاید بسیاری معنی صحیح و کامل این اصطلاحات را نمی دانند و همین امر گاهی موجب سردرگمی ایشان می گردد. اما دعوای کیفری یا جزایی زمانی مطرح می شود که به موجب قانون جرمی واقع شده باشد و شخصی که به مرجع قضائی مراجعه می کند مدعی آن است که از وقوع جرمی متضرر گردیده و خواستار آن است که مرتکب ، به حکم قانون مجازات شود.

به موجب ماده 2 قانون مجازات اسلامی : “هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب می شود.” و در واقع مرز اصلی بین دعاوی حقوقی و کیفری تحقق و وقوع فعل یا ترک فعلی است که قانون برای آن مجازات تعیین کرده است.
البته باید توجه داشت که همواره یک مرز مشخص میان امور مدنی و کیفری وجود ندارد.